• "Wstyd", Salman Rushdie - recenzja

    wtorek, 08 kwietnia 2014 08:14
  • "Kochanka królewskiego rzeźbiarza", Victoria Gische - recenzja

    czwartek, 10 kwietnia 2014 11:08
  • "Na prastarej ziemi", Amitav Ghosh - recenzja

    piątek, 11 kwietnia 2014 08:16
  • Leonardo da Vinci - człowiek renesansu

    wtorek, 15 kwietnia 2014 01:10
  • "Lubię dzielić się z innymi swoimi przemyśleniami" - wywiad Karoliny Małkiewicz z Victorią Gische

    wtorek, 15 kwietnia 2014 08:03
Sat – Okh. Był jedyny w swoim rodzaju. Któż z nas przynajmniej nie słyszał o Białym mustangu? Kto nie słyszał o "polskim Indianinie"?

Jego imię w języku shawnee oznacza Długie Pióro. Urodził się prawdopodobnie 15 kwietnia 1920 roku w Kanadzie, w osadzie Indian w dorzeczu rzeki Mackenzie. Był synem polskiej uciekinierki z Syberii Stanisławy Supłatowicz, oraz wojennego wodza plemienia Szaunisów (Szawanezów) Leoo-Karko-Ono-Ma (Wysokiego Orła). Wychowywał się wśród Indian.

W 1937 lub 1938 roku przybył wraz z matką do Polski, a w tworzonej wówczas metryce matka zmieniła część jego danych, ukrywając jego indiańskie pochodzenie. W tworzonej dokumentacji jako miejsce urodzenia wpisano Aleksiejewkę w Rosji, rok urodzenia zmieniono na 1925, a jako ojca wpisano Leona Supłatowicza, pierwszego męża matki. Po nim otrzymał także nazwisko, zaś na imię wybrano męską formę imienia matki - Stanisław. Odtąd oficjalnie nazywał się Stanisław Supłatowicz. Zamieszkali w Radomiu.

W czasie kampanii wrześniowej podjął naukę na tajnych kompletach, a po klęsce polskiej armii zaangażował się w działalność w SZP i ZWZ. W 1940 roku został aresztowany przez gestapo i skierowany do obozu koncentracyjnego w Auschwitz. W czasie transportu do obozu wyskoczył z wagonu bydlęcego i uciekł. W czasie ucieczki został ranny, ukrywał się następnie na wsi. Następnie został żołnierzem Armii Krajowej (pseud. Kozak), walczył w III batalionie 72 pułku piechoty AK w rejonie Częstochowy, w Okręgu AK "Jodła". Wielokrotnie ranny, za męstwo w walce odznaczony Krzyżem Walecznych.

Po wojnie za przynależność do AK został aresztowany i uwięziony. Po uwolnieniu przez wiele lat pływał jako marynarz na statkach Polskich Linii Oceanicznych, w tym na MS Batory. Osiadł na stałe w Gdańsku Wrzeszczu (przy ul. Wojska Polskiego), założył rodzinę.

sat-okhW 1958 roku zaczął pisać książki odnoszące się do jego indiańskich korzeni, tłumaczone na wiele języków świata. W latach 70’ był uczestnikiem licznych spotkań autorskich, występował też w telewizyjnych programach dla młodzieży (Teleranek, Ekran z bratkiem). Jest uważany za jednego z pionierów ruchu indianistów w Polsce, współtwórcę i czołową postać nieformalnego Polskiego Ruchu Przyjaciół Indian (PRPI). Zajmował się także wyrobem indiańskiego rękodzieła, malował, pisał też wspólnie z Yackta-Oya.

Zmarł 3 lipca 2003 roku w Szpitalu Marynarki Wojennej w Gdańsku, a 8 lipca został pochowany na cmentarzu "Srebrzysko".

Jest wiele nieścisłości dotyczących pochodzenia i biografii Sat-Okha. Matka, wyrabiając mu w Polsce metrykę, zatroszczyła się by nie pojawiły się w niej żadne informacje o jego pochodzeniu. Wielu dziennikarzy i reporterów ubarwiało jego historię, dopasowując ją do aktualnych wymogów politycznych lub własnych celów. Niektórzy badacze biografii Sat-Okha kwestionują jego indiańskie pochodzenie, twierdząc, iż urodził się w latach 20’ XX wieku w Radomiu lub na terenie byłego ZSRR. Jednocześnie 62% uczestników ankiety na internetowej stronie PRPI uznało w 2005 roku, że od tego, gdzie się urodził, ważniejsze jest, jakim był człowiekiem i twórcą.

W Wymysłowie niedaleko Tucholi znajduje się prywatne Muzeum Indian Ameryki Północnej im. Sat-Okha.

W 2011 roku rozpisano konkurs na patronów dla tramwajów PESA 120NaG kursujących po Gdańsku. Wśród wybranych postaci historycznych znalazł się także Sat-Okh.

Twórczość:

"Ziemia słonych skał" (1958)
"Biały mustang" (1959)
"Dorogi schodjatsja" (w jęz. ros., wspólnie z Antoniną Leonidovną Rasulovą) (1973)
"Powstanie człowieka" (1981)
"Fort nad Athabaską" (wspólnie z Yackta-Oya) (1985)
"Biały Mustang.Baśnie i legendy indiańskie" (1987)
"Głos prerii" (1990)
"Tajemnica Rzeki Bobrów" (1996)
"Serce Chippewaya" (1999)
"Walczący Lenapa" (2001)

Źródło: Wikipedia.org

Komentarze   

 
-1 #3 Janusz Pijanka 2013-05-09 15:25
Cytuję Cień:
Z całym szacunkiem dla twórców Wikipedii - szkoda, że tak barwny i zasłużony dla polskich miłośników Indian człowiek i twórca nie doczekał się porządnej biografii, choć mija już 10 lat od jego śmierci. Tak jak język shawnee nie zna słów "sat okh", tak my nie znamy bliżej postaci, która ukształtowała wyobrażenia o Indianach kilku pokoleń Polaków.

Od lat jest podziałw tej kwestii!A ja jestem za...PRAWDĄ!Naw et gdyby nas oszukał-lepiej to znać niż wierzyć w legendę którą sobie wymyślił w Kraju zakłamania jakim była ówczesna Polska!Kto zna prawde-Odwagi!U jawnijcie ją z całym szacunkiem dla Staśka-którego dane mi było spotkać na Zlocie w Lubiatowie w 2002 r.(zobacz na YOUTUBE: ja i sat okh w Lubiatowie)
Cytować
 
 
+1 #2 Cień 2013-04-17 10:31
Z całym szacunkiem dla twórców Wikipedii - szkoda, że tak barwny i zasłużony dla polskich miłośników Indian człowiek i twórca nie doczekał się porządnej biografii, choć mija już 10 lat od jego śmierci. Tak jak język shawnee nie zna słów "sat okh", tak my nie znamy bliżej postaci, która ukształtowała wyobrażenia o Indianach kilku pokoleń Polaków.
Cytować
 
 
+4 #1 BW 2013-04-15 20:31
Dziadek Polskiego Ruchu Przyjaciół Indian. W tym roku mija 10 lat od Jego odejścia. 06. lipca, na cmentarzu Srebrzysko w Gdańsku odbedzie sie spotkanie przy Jego grobie. Zapraszamy.
Cytować
 

Dodaj komentarz


Kod antyspamowy
Odśwież

Zaloguj sie



Współpraca

Kopia multikinoenemef logo 150x150

Yggdrasil - portal o grach bmmo

Kroniki Fallathanu - Prawdziwy mmoRPG w przeglądarce

Kopia KawernaButton

przestrzen-literacka

Free4Edu.info - darmowe programy i pomoce dydaktyczne

bestsellery NET

Tania-Ksiazka

hatak1