|
19 listopada 2010
Posted in
Literatura -
Kultura
Mówi się, że w języku można odnaleźć i zrozumieć ducha ludzi, którzy tego języka używają, że stanowi on klucz do poznawania ich natury.Sentencje wywodzące się z kultury Dalekiego Wschodu od wieków inspirowały władców, możnych i wielkich przywódców. Dziś nadal stanowią cenną wskazówkę, jak postępować, aby osiągnąć sukces. I jak pisze profesor Bralczyk "pomagają w zrozumieniu świata, (...) umożliwiają refleksję, która pozwala i na cieszenie się życiem, i na znoszenie przeciwności losu". Z ich bogactwa mogą czerpać wszyscy, którzy chcą świadomie i mądrze kształtować swoje życie. Wiele z tych sentencji odnajdujemy w wypowiedziach autorytetów, a także w działaniach znanych polityków i biznesmenów.
Lapidarność sentencji, aforyzmów, przysłów wreszcie - służy ich mocy uogólnienia, sprawia, że dają się odnieść do powtarzalnych i przez to ważnych dla człowieka sytuacji, że pomagają w zrozumieniu świata, że wreszcie umożliwiają refleksję, która pozwala i na cieszenie się życiem, i na znoszenie przeciwności losu.
Sentencje i aforyzmy są jednocześnie nośnikami kultury, tej często bardzo specyficznej, związanej z głębokimi społecznymi identyfikacjami. Rozpoznawanie w ich lapidarnej formie całych procesów historycznych, postaci, zdarzeń, sytuacji, dzieł literackich także - daje poczucie tożsamości.
Jest wiele aforyzmów wspólnych wszystkim ludziom albo przynajmniej takich, które można odnieść swobodnie do całego naszego gatunku. Wiele z nich jednak może dość nieszczęśliwie przypominać banały. Nawet te najatrakcyjniejsze, bo paradoksalne, wydają się głębokie do pewnego czasu. Albo inaczej: wtedy, gdy potrafimy je wyposażyć w jakieś precyzujące odniesienia i wyobrażenia.
Aforyzmy i sentencje funkcjonujące w krajach dla nas odległych mogą być egzotyczne ze względu na dziwność myśli - tę jednak zazwyczaj umiemy opanować; albo ze względu na oryginalność formy. To, że kultury nie zawsze chętnie dzielą się swoimi metaforami, że nie zawsze odwołują się do tych samych toposów - jest ich przywilejem, a dla nas sposobnością do zyskania nowego sposobu postrzegania, a może nawet i myślenia.
Jerzy Bralczyk
